کاخ سفید در جریان «جنگ سرد» و برای ریختن آبروی اتحاد جماهیر شوروی، از پروژه «اوساویکهیم» به عنوان یک برند تبلیغاتی استفاده میکرد. آمریکاییها مدعی بودند سربازان روس، پس از تسلط بر شرق آلمان و بخشهایی از برلین، در یک عملیات موسوم به «اوساویکهیم»، در ۲۲ اکتبر ۱۹۴۶ / ۴ آبان ۱۳۲۵، بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ نفر از دانشمندان متخصص آلمانی را با درخواست کمیساریای خلق اتحاد جماهیر شوروی، به داخل خاک این کشور انتقال دادند.
ارتش سرخ، البته منکر این نقل و انتقالات نبود، اما ادعا میکرد این انتقال «با تضمین امنیت» صورت گرفته است. گزارشهای کاخ سفید نشان میداد افراد انتقالیافته، با احتساب افراد خانواده، جمعیتی حدود ۶ هزار نفر را شامل میشدند. بخش مهمی از این متخصصان، روی پروژههای «لوفتوافه» (نیروی هوایی آلمان) و بهویژه پروژه مربوط به ساخت موشک وی۲ فعال بودند. فرجام افرادی که به این ترتیب، از آلمان به شوروی منتقل شدند، هیچگاه به درستی آشکار نشد؛ اما گزارشی هم درباره بدرفتاری با آنها در دست نیست. کاخ سفید برای دامن زدن به نفرت عمومی از بلوک شرق در اروپا و دیگر مناطق جهان، داستانهای مفصلی درباره این انتقال و نتایج مصیبتبار آن نقل میکرد؛ اما آیا دست آمریکاییها در سهمبری از فناوری نازیها خالی ماند؟
یک عملیات ۱۴ ساله
آمریکاییها ولع زیادی برای دستیابی به فناوریهای جنونآمیز هیتلر داشتند. آنها پیش از آنکه به برلین برسند، برنامهای گسترده برای دستیابی به این فناوریها طراحی کردند. یکی از مهمترین بخشهای این برنامه، عملیاتی موسوم به «گیره کاغذ» (Operation Paperclip) بود که باید طی چند مرحله اجرا میشد. تمام دستگاههای اطلاعاتی آمریکا موظف بودند در این عملیات حضور فعال داشته باشند.
سازوکار عملیاتی این برنامه، مبتنی بر ربایش یا دعوت توأم با تطمیع یا تهدید بود.
برخلاف روسها که عملیات «اوساویکهیم» را تنها برای کمتراز یک سال پی گرفتند، آمریکاییها تا سال ۱۹۵۹م / ۱۳۳۸ش، یعنی ۱۴ سال پس از پایان جنگ جهانی دوم، ول کُن ماجرا نبودند و به شکار کارشناسان و ربودن نخبههای آلمانی دوران نازیها، میپرداختند؛ دلیل این مسئله، احتمالاً احساس حقارت و شکستی بود که کاخ سفید در مورد عملیات «اوساویکهیم» داشت؛ روسها توانسته بودند طی یک سال، ۲ هزار و ۲۰۰ دانشمند نازی را به خاک خود منتقل کنند، اما همه ماحصل تلاش کاخ سفید در ۱۴ سال، فقط هزار و ۶۰۰ متخصص بود.
برخلاف روسها، آمریکاییها ابایی از نشان دادن دزدیشان نداشتند؛ «کورت.اچ.دیباس» از کارشناسان ارشد پروژه موشکی هیتلر، بعدها به عنوان نخستین رئیس پایگاه فضایی کندی معرفی و با مدیریت او، موشکهای خانواده «ساترن» طراحی شد و مورد استفاده قرار گرفت.
با همین موشکها، آمریکا توانست آپولو هوا کند! دیباس که عضو ارشد «اس.اس» بود، بعدها به سطوح بالای مدیریتی ناسا هم رسید. «ورنر فون براون» از دیگر دانشمندان نازی بود که آمریکاییها در پروژه «گیره کاغذ» شکارش کردند؛ او هم نقش مهمی در تولید موشکهای پیشرفته آمریکاییها داشت.
چه کسی دست برتر را داشت؟
به نظر میرسد در نبرد سنگین میان آمریکا و شوروی برای ربودن دانشمندان، روسها دست برتر را داشتند.
آنها زودتر از آمریکاییها آدم به فضا فرستادند، هرچند در رسیدن به ماه، از رقیب عقب افتادند.
پروژههای «گیره کاغذ» و «اوساویکهیم» در حالی جریان داشت که مقامات بلندپایه حکومت نازی، در دادگاههایی مانند «نورنبرگ»، به دلیل جنایتهای جنگی محاکمه و بعضاً، اعدام میشدند!





نظر شما